Monday, July 25, 2011

BA-Inngangur.

Fréttaflutningur af kynferðisbrotum vekja jafnan mikil viðbrögð hjá almenningi. Fólk fyllist reiði og vandlætinu og spyr sig hver sé fær um að fremja slíkann glæp. Samfélagið vill gera allt til þess að koma í veg fyrir að þessi brot eigi stað með öllum ráðum. En samt sem áður er eitthvað sem veldur því að nauðgun er öðruvísi en allir aðrir glæpir sem framdir eru. Umræða um nauðgun er allt öðruvísi en um önnur brot. Brotaþoli i nauðgunarmáli er oft talinn bera einhverja ábyrgð á verknaðnum sem framinn var. Í því samhengi er ýmislegt týnt til svo sem klæðaburður brotaþola og hegðun hans. Brotaþolar sem eru í miklum meirihluta konur í nauðgunarmálum fá hvað eftir annað skilaboð og ráðleggingar um það hvernig þær eigi að haga sér og koma fram til þess að verða ekki fyrir nauðgun. Þær konur sem fara út að skemmta sér í stuttu pilsi og verður fyrir árás af hendi karlmanns getur sjálfri sér um kennt á einhvern hátt. Hún hefði alveg getað sleppt stutta pilsinu. Hefði hún ekki verið klædd eins og drusla hefði henni ekki verið nauðgað. Hún gaf honum alveg undir fótinn fyrr um kvöldið þannig að hún kallaði þetta á einhvern hátt yfir sig. Þetta viðhorf kemur ábyrgðinni á glæpnum yfir á brotaþola en ekki yfir á þann sem ber alla ábyrgðina á verknaðinum. Sjálfann ofbeldismanninn. Þessi viðhorf hafa öll heyrst í umræðu um nauðganir en þau verða samt sem áður alvarlegri þegar þau koma frá fólki sem kemur að því að vinna nauðgunarmálum til dæmis í réttarkerfinu. Lögreglustjóri sem lætur hafa það eftir sér í fyrirlestri að til að konur klæði sig ekki eins og druslur til að verða ekki fyrir nauðgun kallar auðvitað á viðbrögð frá fólki. Og viðbrögðin við þessum ummælum urðu á heimsvísu í formi göngu sem farin var til þess að mótmæla þessum gömlu viðhorfum. Drusluganga. Konur ákváðu að klæða sig í ögrandi og það sem sumir kalla druslulegann klæðnað. Þessi klæðnaður átti að endurspegla það að konur eigi að geta klæðst hverju sem er án þess að eiga það á hættu að verða fyrir árásum á borð við nauðganir. Ábyrgðin er ekki þeirra. Ábyrgðin liggur annars staðar. Hún liggur hjá þeim einstakling sem ákveður það að brjóta gegn konu sem hann hittir á skemmtistað. Hjá þeim sem ákveður að nauðga konunni sem hann bauð á stefnumót. Eða hjá manni sem ákveður að nauðga ungu konunni sem hann hefur verið að skemmta sér með í partýi fyrr um kvöldið. Hún dó áfengisdauða inn í herbergi. Það er kannski óskynsamlegt að drekka það mikið að maður sofnar. En það leiðir ekki til þess að maður sé sekur um glæp sem framinn var gegn manni. Konur virðast oft ekki vilja kæra eingöngu vegna viðhorfa samfélagsins. Afbrot á borð við nauðgun leiðir af sér skömm og sektarkennd hjá þeim sem verður fyrir ofbeldinu-sem er einhvern veginn alls ekki rökrétt. En einhvern veginn segir samfélagið konum í sífellu að sleppa stutta pilsinu og að passa sig á því að drekka ekki og mikið. Þær sem ekki passa sig eru sekar...
Sjálf fór ég í Druslugönguna á laugardaginn svona af því að ég hef eytt sumrinu í það að hugsa um nauðganir og þessi viðhorf. Svo líka fór ég út að skemmta mér kvöldið áður í fleygnum kjól án þess að vera nauðgað! Magnað að menn skuli hafa getað haldið aftur af sér! En í Druslugöngunni varð ég sorgmædd. Kannski fyrst og fremst út af því að árið er 2011. Og þá finnst manni eins og það eigi ekki að þurfa að mótmæla því að ábyrgð á glæp sé sett á herðar einhvers annars en þess sem framdi hann. Að það hafi bara verið á árinu 2010 sem ríkissaksóknari lét hafa það eftir sér að flestar konur kærðu nauðgun af því að þær væru á bömmer eftir one night stand! Jahér! Í göngunni var sungið að löggann væri besti vinur nauðgarans og að ríkið væri besti vinur nauðgarans. Það fyllti mig ákveðinni sorg. Æjji eg veit það ekki. Auðvitað á hver og einn að bera ábyrgð á sjálfum sér en þó eg sé á djamminu í gleygnum kjól get eg ekki borið ábyrgð á því ef einhver ákveður að nauðga mér. Það er eitthvað sem eg get ekki borið ábyrgð á. Á sama hátt get ég ekki borið ábyrgð áþví ef einhver ákveður að setjast upp í bíl fullur að keyra það er bara á ábyrgð bílstjórans sem stefnir bæði sér og öðrum í hættu. Hversu abúrd væri það ef að löggan kæmi til mín í Austurstrætinu kl hálf fimm á sunnudagsmorgni og segði að það væri mér að kenna að einhver Jón Jónsson hefði verið stoppaður fullur?! Ef mér er nauðgað var ég ekki að biðja um það þó svo að kjóllinn minn hafi ef til vill verið pínu fleyginn!
Um næstu helgi er Verslunarmannahelgin þar sem ungt fólk fer á kannski á sína fyrstu útihátíð Eyjar Akureyri eða whaaaatever. En eru foreldrar búnnir að velta því fyrir sér hvernig þær ætla að tala við unglingana. Fara stelpur á útihátið með þau skilaboð að drekka ekki of mikið og passa sig á öllum ókunnugu köllunum en ekki á vinum sínum sem eru kannski með þeim í tjaldi. Hvað ætlar þeir að segja við syni sína? Farið og neglið eins margar gellur og þið getið? Hmm...veit það ekki. Skilaboðin eiga að vera sú að bera ábyrgð á sjálfum sér fólk getur ekki sífellt verið að hugsa um einhverja aðra en ef eitthvað slæmt gerist (sem maður vonar svo sannarlega ekki!) þá var viðkomandi ekki að biðja um það. Foresldrar eiga að geta sagt það við syni sína sem eru á leið á útihátið að nauðgun er alltaf glæpur-alveg óháð aðstæðum. Nei þýðir nei en ekki já og ekki kannski. Punktur. Svo geta mamma og pabbi sagt eins og Greifarnir hérna einu sinni: VONANDI SKEMMTIÐ YKKUR VEL! Og nóta bene þá er þetta lag jafngamallt mér-nei ég er aaaaalls ekki gömul!!

Nei nú hringi ég í prófarkalesarann-ég hef ekki hugmynd um það hvernig maður skrifan inngang að BA ritgerð!

No comments: